ندای ایرانیان

کد خبر: ۵۰۹۰۷
تاریخ انتشار: ۰۶ دی ۱۳۹۶ - ۱۶:۲۰
مسعود راستی*: داعش در فاز نظامی ضربه های سختی خورده و از عراق و سوریه رانده شده اما هنوز در فاز تروریستی خطرناک و حضور آنان در لیبی و افغانستان و مصر باعث نگرانی است
ندای ایرانیان -داعش در فاز نظامی ضربه های سختی خورده و از عراق و سوریه رانده شده اما هنوز در فاز تروریستی خطرناک و حضور آنان در لیبی و افغانستان و مصر باعث نگرانی است . اینکه بر اساس یافته های مجله اشپیگل داعش توسط سرویس های امنیتی و اطلاعاتی غربی تأسیس و تجهیز شده – و این امر در سخنان وزیر خارجه اسبق امریکا بخوبی مشهود است که گفت ما القاعده را خودمان علم کردیم و مسلح نمودیم و وقتی کارمان با آنان در افغانستان تمام شد، رهایشان کردیم در حالیکه اسلحه بسیار داشتند و این بزرگترین اشتباه ما بود ( ایضاً در مورد داعش ) – مانع از این نیست که به اصلاح ریشه های فکری و رفتاری آن توجه شود. وقتی برخی از دلسوزان مشفقانه اندرز دادند که استشهاد ربطی و نسبتی با فرهنگ متعالی جهاد و شهادت ندارد و خشونت پروراست، صدای اعتراض مصادره به مطلوب کنندگان حرفه ای بلند شد. گویی فراموش کرده اند بنیانگذار جمهوری اسلامی نیز در مرآ و منظر همگان گفتند : من به این جوانان که نزد من می آیند و می گویند دعا کنید که ماهم شهید بشویم، می گویم من دعا می کنم که شما پیروز باشید ( نقل به مضمون ). استشهاد وقتی که با جمود و عصبیت همراه باشد، بسیار خطرناک است و امروز دیگر کسی در صحت این حرف تردید ی ندارد. خداوند که رحمتش بر غضبش پیشی و بیشی گرفته است چگونه مرجع چنان رفتارها قرار می گیرد؟
قدمت سلفی گری و خوارجی گری طولانی تر از آنست که به دوره معاصر محدود شود. جمود و تحجر آنان در برداشت های تنگ نظرانه و متصلب از قرآن و سنت ریشه دارد. مجال آن نیست که به تفصیل گفته شود سلفیه و امثالهم فرق میان امر دینی و امر عرفی را نمی فهمند و بقول رضا بابایی ” می پندارند هرچه در متون دینی آمده یکسره امر دینی است ” ، همانطور که معروف و منکر عقلی را به واجبات و محرمات فروکاسته و پویایی و زایایی و همه زمانی بودن دین را مخدوش ساخته اند. بقول امام موسی صدر برای حل مشکل بجای اینکه فکر کنند اگر پیامبر گرامی میان ما بودند چه می کردند، مشکل امروز را به گذشته می برند تا ببینند پیامبر اکرم چه کرده است. امر دینی ثابت است ولی امر عرفی رنگ و بوی زمانه دارد. اینکه بعض احکام دین مربوط به عرف پیش از اسلام و به اصطلاح امضایی است و شارع مقدس عمل به آنرا تجویز کرده، دقیقا به معنای بازگذاشتن دست عقل به مثابه حجت درونی است تا به کنکاش پرداخته در راستای امردینی عرف معطوف به زمانه را تعیین کند. خلط میان امرعرفی و امردینی فقط مشکل سلفیه نیست و این وظیفه اندیشمندان را بسیار سنگین می کند. آیا زمان آن نرسیده است تا بقول ظریفی ارتباط میان دیه و شتر را به شاخص دقیقتر و متناسب تری تغییر دهند، تا شرکت های بیمه به عنوان متضرر عمده مجبور نباشند برای ثابت نگهداشتن قیمت شتر دست به واردات شتر بزنند؟ و قس علیهذا.
تقویت وگسترش فرهنگ مدارا درعمل و اصلاح فکر دینی در نظر، در مقابل اسلام ستیزی راست افراطی در غرب و جمود و خشونت سلفیه در شرق، کارساز خواهد بود. چگونه می توان مدارا و همزیستی را میان ملت ها از طریق ادیان و مذاهب تقویت نمود و گسترش داد؟ در این باره از میان بردن یا کاستن از اختلافات و تکیه بیشتر بر اشتراکات دینی و مذهبی راهبرد مناسبی به شمار می آید. بر اساس آیه شریفه ” قل یا اهل الکتاب تعالوا علی کلمه سواءٍ بیننا و بینکم الّا نعبد الّا الله و لا نشرک به شیئا و لا یتخذ بعضنا بعضاً أرباباً من دون الله ” و نیز ” ما کان ابراهیم یهودیاً و لا نصرانیاً و لکن کان حنیفاً مسلماً و ما کان من المشرکین ” ، دین نزد خداوند یک مفهوم دارد و لاجرم جوهره ادیان نیز باید مبتنی بر همان مفهوم باشد. امر دینی به مصداق آیه شریفه : ” قل الروح من امر ربی ” مربوط به عالم قدس است، یعنی توحید و نفی شرک، معاد و باور به آخرت و فرشتگان، نبوت و رسالت، و بر اساس آیه شریفه: ” فطرت الله التی فطرالناس علیها لا تبدیل لخلق الله ذلک الدین القیم ” همان دین قیم است که نزد همه ادیان یکسان و مبتنی بر مفاهیم مشترک است.
علاوه برآن هنگام بروز سوانح با تکیه بر عواطف انسان دوستانه و ابراز همدردی بدون هیچ قید و شرطی، می توان ملت ها و دولت ها را به هم نزدیک کرد. دیاکو حسینی تحلیل گر ارشد مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری می نویسد که در سال ۱۹۹۹ زلزله ای در ترکیه هفده هزار کشته برجای نهاد و دولت یونان با وجود اختلافاتی که با دولت ترکیه داشت با جمع آوری کمک و ارسال آن به مناطق آسیب دیده به کمک مردم شتافت. یک ماه بعد زلزله این بار آتن را لرزاند و دولت ترکیه کمک های خود را به آنجا ارسال نمود. این همدردی ها موجب آن شد که دولت یونان دست از مخالفت خود با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا بردارد؛ همانموقع نیکلاس برنز سفیر وقت امریکا در یونان گفته بود که ما در میانه پدیده جدیدی هستیم که می توانید آنرا دیپلماسی زلزله بنامید.
در حوزه مذاهب راهی که مرحوم آیت الله بروجردی با حمایت از تأسیس و توسعه دارالتقریب بین المذاهب اسلامی و باز کردن باب مکاتبه و دوستی با مرحوم شیخ عبدالمجید سلیم رئیس جامع الازهر و خلف وی مرحوم شیخ محمود شلتوت آغاز کرد به فتوای شیخ شلتوت مبنی بر مجاز بودن عمل به فقه شیعه امامیه انجامید. ما با آن میراث ارزشمند چه کرده ایم؟ این همه کنفرانس های تقریب و وحدت اسلامی که سالانه در کشور ما برگزار می شود، چه دست آورد مشخصی داشته؟ آیا در جهت تقویت آن میراث ارزشمند بوده است؟ تحول بنیادینی که امام موسی صدر در جامعه طایفی لبنان ایجاد کرد به مثابه الگوی موفقی هنوز پیش روی ما و قابل تکثیر است. تلاش سید محمد خاتمی در برقراری گفتگوی تمدنها با بی مهری و بغض ابتر ماند و در عوض راه بر افراط گرایان از هر فرقه و نحله ای گشوده شد. راهبرد تقریب را ابتدا باید در داخل کشور در پیش گرفت و تبعیض قومی و مذهبی در مدیریت را درهمه سطوح آن کنار گذاشت، تا فضای مناسب برای ارائه و پذیرش همزیستی مسالمت آمیز و مدارا گر در میان امت مسلمان ایجاد شود. هر فرآیندی که سبب تضعیف این وحدت شود باید از میان برداشته شود. امروز دولت سعودی و هم پیمانانش با ترویج نگرانی از هلال سبز شیعی، مسئله فلسطین را که شکل دهنده و تعریف کننده رابطه عربی – اسرائیلی بود کنار گذاشته و با عمده کردن اختلافات مذهبی رابطه ایرانی – عربی را جایگزین کرده اند. اینکار در راستای سیاست های چهار دهه پیش است. گام اول زمانی برداشته شد که در کمپ دیوید روند سازش – و نه صلح، که امروز معلوم شد خبری از آن نیست و پروژه ایجاد دو دولت تبدیل به پروژه تشکیل دولت یهودی شده است – میان اعراب و اسرائیل آغاز شد در حالیکه افکار عمومی ” صد میلیون عرب ” به گفته تیری دژاردن، از "رژیم العدو” و "ارض المحتله” سخن می گفتند. برداشتن گام دوم پس از آن بود که انقلاب اسلامی بهمن به پیروزی رسید و گفتمان صدور انقلاب و آرمانگرایی همراه با شور انقلابی در اواخر جنگ سرد، حرف دیگری بود که نتوانست اعتماد اعراب را – چه دولتها و چه مردم– به ایجاد امت واحده جلب نماید. حالا وضع به گونه ایست که هنری کیسینجر وزیر خارجه اسبق امریکا که روزی گفته بود ایران باید تصمیم بگیرد که "یک ملت است یا یک آرمان” امروز پا را فراتر نهاده نسبت به "خطر امپراتوری رادیکال ایرانی” هشدار می دهد. چند سال پیش که راست افراطی در اتریش در انتخابات به پیروزی رسید، اروپاییان در پی خلاصی از شوک وارده با یک موضع گیری قاطع ادامه کار را مانع شدند اما اینروزها آنکه از در رانده شده بود از پنجره سر برآورده موفق به ایجاد ائتلاف با دولت مستقر شده است. حالا راست افراطی در فرانسه و اتریش و هلند بیش از گذشته صاحب نفوذ و قدرت شده اند و شعارشان مخالفت با حضور مهاجرین در اروپا و اسلام ستیزی است. در چنین فضایی وجود اختلاف مذهبی میان ایران و اعراب از یک سو و بی تفاوتی نسبت به گسترش اسلام هراسی در غرب از سوی دیگر علامت خوبی نیست.

*عضوشورای مرکزی حزب ندای ایرانیان شعبه خوزستان
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین
آخرین اخبار