ندای ایرانیان

کد خبر: ۵۱۵۰۴
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۶ - ۰۱:۲۲
یوسف مولایی:
آنچه مربوط به سیستم دیپلماسی و نظام آمریکاست، تا حدی می‌دانند که چه تصمیمی اتخاذ خواهد شد، آنها در حقیقت خلق‌الساعه تصمیمی نمی‌گیرند.
محمد جمالی*: هر سه‌ماه یک‌بار سرنوشت برجام در دستان رییس‌جمهور ایالات‌متحده قرار می‌گیرد و دیپلمات‌های عالی‌رتبه ایرانی نیز برای اثرگذاری بر قلم امضای ترامپ بار سفر می‌بندند تا یکی از مهم‌ترین سندهای دیپلماتیک بعد از جنگ دوم جهانی را از خطر فروپاشی نجات دهند. حالا اگرچه ترامپ احتمالا بار دیگر تعلیق تحریم‌های هسته‌ای ایران را تمدید می‌کند اما سرنوشت برجام به‌حالت تعلیق درآمده است. اگرچه هنوز برای اظهارنظر دقیق، قدری زود است اما برای فهم بهتر رفتار ترامپ گفت‌وگویی داشتیم با یوسف مولایی استاد روابط بین‌الملل و عضو هیات‌علمی دانشگاه تهران.

از نظر شما چرا رفتار ترامپ در مواجهه با برجام قابل پیش‌بینی نیست؟
رفتار هیچ انسانی را نمی‌شود صددرصد پیش‌بینی کرد مخصوصا مقامات سیاسی که در شرایط متفاوت تصمیمات مختلفی می‌گیرند ولی با‌توجه به اینکه دستگاه تصیمیم‌گیری ایالات‌متحده آمریکا بر‌اساس معیارها و شاخص‌هایی استوار است و تا حدی بر‌اساس تجربیات گذشته می‌شود آن را پیش‌بینی کرد، علی الاصول عدم تمدید تعلیق تحریم‌ها هزینه بیشتری نسبت‌به تمدید آن خواهد داشت زیرا اعتبار آمریکا در سطح جهانی برای تاثیرگذاری پایین می‌آید برای همین فایده خاصی برای آمریکا ندارد.
فکر می‌کنید به صورت کلی این عدم پیش‌بینی‌پذیری بر روابط خارجی آمریکا آسیب نمی‌زند و منجر به اتخاذ تصمیمات با محاسبات غلط از طرف دیگران نمی‌شود؟
آنچه مربوط به سیستم دیپلماسی و نظام آمریکاست، تا حدی می‌دانند که چه تصمیمی اتخاذ خواهد شد، آنها در حقیقت خلق‌الساعه تصمیمی نمی‌گیرند. فرآیندی را طی‌ می‌کنند و در گذشته دیدید ترامپ این پرونده را موکول به کنگره کرد و اگر می‌خواست بدون رعایت این شاخص‌ها تصمیم‌گیری کند این کار را نمی‌کرد، برای همین، الان هم در چارچوب سیاست‌های کلان ایالات‌متحده آمریکا و افراد و نهادهای تاثیرگذار است که ترامپ تصمیم نهایی را اتخاذ کند و از شواهد به‌نظر می‌رسید که این تمدید صورت خواهد گرفت یعنی آمریکا نه خارج می‌شود نه فعلا برجام را با خطر جدی مواجه می‌کند و این روند همین‌طور ادامه خواهد داشت.
با توجه به مواضعی که آمریکایی‌ها اتخاذ کرده‌اند و گفته‌اند که تحریم‌های جدیدی می‌خواهند اعمال کنند، فکر می‌کنید این مواضع چه اثری بر اجرای برجام خواهد داشت؟
به‌هر‌حال این اتفاق‌ها مهندسی می‌شود و مرز مشخصی دارد، ممکن است که از مسیر دیگری هدف را دنبال کنند زیرا از یک نقطه به نقطه دیگر رفتن تنها یک مسیر ندارد اما یکی پرهزینه و دیگری کم‌هزینه است، آمریکا برای رسیدن به مقصد خود در اعمال‌فشار به ایران مسیرهای دیگری دارد بنابراین نیازی به ازبین‌بردن برجام ندارد حال این‌که ایران در مقابل چه تصمیمی خواهد گرفت باید ببینیم چقدر بر اقتصاد ما اثرگذار است و مسئولان چطور بازخورد می‌بینند ولی درحال‌حاضر، با‌توجه به اینکه اتحادیه اروپا هم اعلام کرده است که ایران باید نصیبی از اجرای برجام ببرد به‌نظر می‌رسد اروپایی‌ها در اینکه تحریم‌هایی که در چارچوب برجام معلق شده است به همین صورت باقی بماند و راهی برای ورود به بازار ایران داشته باشند اتفاق‌نظر دارند، نکته دیگر آنکه مسائل مالی جهانی پیچیده است و اروپایی‌ها مناسبات کلان اقتصادی با آمریکا دارند مشخص نیست که این روابط چه اثری در آینده برجام خواهد داشت و ایران چگونه می‌تواند از مواهب اجرای برجام استفاده کند، این را در آینده باید ببینیم.
نکته دیگری که وجود دارد این است که بین این بازه‌های سه‌ماهه‌ای که ترامپ باید پایبندی ایران به تعهدات برجامی را تایید کند وضعیتی تعلیقی برای برجام به‌وجود می‌آید که همه منتظر نظر او هستند، فکر نمی‌کنید این مقوله فضای منفی روانی برای برجام ایجاد می‌کند؟
برجام محصول یک شرایط خاص است. در شرایط خاصی یک موجود حقوق سیاسی متولد شده است و بر‌مبنای حقوق سیاسی شناسنامه آن این‌گونه صادر شده است که هر سه‌ماه یک‌بار باید به تایید رییس‌جمهور آمریکا و متحدانش برسد و این در گذشته برای ما مشخص بود. می‌دانستیم که برجام سند کاملی نیست که خیال ما را برای همیشه از همه چیز راحت کند برای همین در آن مکانیزیمی است که اگر 1+5 تعهداتش را اجرا نکند ایران بتواند به شرایط قبلی برگردد و نمی‌توان این را به‌طور کلی برطرف و از آن‌طرف آمریکا کشوری است که می‌خواهد دستش باز باشد که اگر مایل بود تصمیمات دیگری بگیرد بتواند تصمیماتش را که در چارچوب ایران به تعهداتش پایبند نیست توجیه کند به‌هرحال ما به این مسئله واقف هستیم و در وضعیت و ظرفیت‌ها و خطرات و مشکلاتی که سند دارد تصمیم‌سازی می‌کنیم.

*وقایع اتفاقیه
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار