ندای ایرانیان

کد خبر: ۵۲۶۰۲
تاریخ انتشار: ۱۸ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۹
طاهر اصغرپور *
ندای ایرانیان-ما در عصر مدرن زندگی می‌کنیم، دوره‌ای که «مردمِ» عصر سُنّتی با شکل‌گیری دولت- ملت در عصر پساوستفالیایی، تبدیل به «شهروند» شدند و این تغییر مفهوم یکی از اساسی‌ترین تغییرات در سپهر سیاست را ایجاد کرد که همانا حق تعیین حاکمیت توسط ملت یا شهروندان است. لذا یک تفاوت مفهومی بین مردم و شهروند وجود دارد؛ شکی نیست که مهم‌ترین حق شهروندی، تعیین حاکمیت توسط ملت است، ولی در همین راستا حقوق دیگری نیز دارد که در این یادداشت به «حق دسترسی به اطلاعات» و نقش رسانه‌‌ها در سیاست و حاکمیت می‌پردازم. طبیعی است که مردم از رسانه‌‌هایی استقبال کنند که ضمن حفظ بی‌طرفی، اصل خبر و اطلاعات را با سرعت بیشتر در اختیار مخاطب قرار دهند.
در طول تاریخ، مخصوصاً در دوره سنتی، رسانه‌‌ها عمدتاً در انحصار حاکمیت قرار داشتند و حاکمیت بنا به مصلحت خود از درز بعضی اخبار و اطلاعات جلوگیری می‌کرد، ولی این رابطه همواره به نفع حاکمان نبوده است، چرا که «رابطه بین رسانه‌‌ها و سیاست دائماً در پرتو شرایط فنی، فرهنگی و اقتصادی در حال بازتعریف است». نظم سلسله مراتبی عصر سنتی که خواهان سانسور و طبقه‌بندی اخبار بود با انقلاب «تکنولوژی ارتباطات» و سایبر فرو ریخته است. «سایبر اسپیس(cyber space) به معنای فضایی است که در آن سلسله مراتب وجود ندارد. بدین ترتیب یکی از مهم‌ترین منابع مشروعیت و تبلیغاتی دولت- ملت‌ها با حضور اینترنت و [شبکه‌‌های مجازی] از دولت‌ها گرفته شده است.
«تاکنون دولت‌ها همواره بر حیات سیاسی سلطه داشته‌اند و امکان حضور شهروندان در میدان‌های دور از دسترس دولت‌ها میسر نبوده است».ولی در عصر جهانی شدن شهروندان با دسترسی به اخبار و اطلاعات دقیق و سانسورنشده در فضای سایبر، امکان ارزیابی بیشتری از حکام یافته‌اند، لذا طبیعی است که عده‌ای از حکام سنتی و حتی مدرن از گردش آزاد اطلاعات نگران باشند.
در ایام انقلاب اسلامی، به دلیل بسته بودن فضای رسانه‌ای، امام خمینی(ره) از طریق رسانه‌ای به نام نوار کاست پیام خود را به گوش انقلابیون و مردم ایران می‌رساند، چون رسانه‌ای بود که خارج از کنترل حاکمیت قرار داشت. در همین چند سال گذشته به یمن دسترسی به اطلاعات از طریق شبکه‌‌های مجازی و اینترنت پرده از بعضی مفاسد برداشته شده است که ممکن بود تا آخر عمر سر به مهر باقی بمانند. حال سوال این است که چرا بعضی‌‌ها تصور می­کنند شبکه‌‌های مجازی «سگ‌‌هار» هستند؟ اینترنت و شبکه‌‌های مجازی چه ضرری را متوجه جامعه می‌کنند؟ شهروندان کشورهایی که اینترنت و شبکه‌‌های مجازی در آنها آزاد است از حکومت و مسئولین‌شان راضی‌ترند یا شهروندان کشورهایی که، به قول احمد خاتمی «سگ‌‌ هار» را محدود کنند؟ در کدام کشور مسئولان پاسخگوی اعمال حکومتی خود هستند؟ و فساد در کدام کشورها بیشتر است؟ دو مورد از ستون‌های مردم‌سالاری، مشارکت مردم در انتخاب مسئولان از طریق برگزاری انتخاباتی سالم، شفاف و منصفانه و گردش آزاد اطلاعات است. در عصر مدرن، یکی از نگرانی‌ها این است که شهروندان به دلایل مختلف از مشارکت در سیاست اجتناب می‌کنند. در این شرایط اینترنت و شبکه‌‌های مجازی اتفاقاً فرصتی برای مشارکت بیشتر مردم را فراهم می‌کنند؛ مشارکتی که در آن حرف خود را بی‌واسطه و با کمترین هزینه به گوش مسئولان می‌رسانند. لذا باید پرسید چرا عده‌ای از شنیده شدن صدای ملت واهمه دارند؟ شاید استدلال مسئول مورد نظر این باشد که دشمنان در شبکه مجازی و اینترنت به تبلیغ علیه نظام می‌پردازند. در این صورت باید پرسید کی و چه هنگام به ملت و آگاهی آنها باید اعتماد کرد؟ مگر همین ملت نبودند که انقلاب کردند؟ مگر همین ملت نبودند که در مقابل دشمنان از وطن، جان، مال و ارزش‌های خود دفاع کردند؟ حالا این ملت حق ندارند همه اخبار و اطلاعات را بشنوند و خود تشخیص دهند کدام‌یک درست است و کدام‌یک نادرست؟ به حرف کدام رسانه اعتماد کند و به مطالب چه کسانی اعتماد نکند؟ مگر این که باور داشته باشیم که ملت قوه تشخیص حق از باطل و صواب از ناصواب را از دست داده و ممکن است توسط رسانه‌‌های دشمن، از راه اصلی انقلاب منحرف شود. اگر بخواهیم با منطق اسلام موضوع را سنجیده و قضاوت کنیم، خداوند در قرآن به پیغمبر(ص) این پیام مهم را داده که: «فَبَشِّرْ عِبَادِالَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ اَحْسَنَهُ»؛ بشارت ده بر آن بندگانی که تمامی قول‌ها و سخن را می‌شنوند و از بین آنها بهترینشان را انتخاب می‌کنند.
- «گذار به دموکراسی»، حسین بشیریه، ص 326
- همان، صص327- 328
- الزمر: ۱۷و18

*عضو شورای شعبه البرز حزب ندای ایرانیان

منبع: همدلی
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین
آخرین اخبار