ندای ایرانیان

کد خبر: ۵۳۴۰۳
تاریخ انتشار: ۱۲ تير ۱۳۹۷ - ۱۶:۲۴
یادداشتی از فرزاد سیفی
برجام به میدان رقابت سیاسی امنیتی اروپا با آمریکا تبدیل شده و سران اروپا را در آزمون سختی قرار داده است. حال  باید منتظر بسته پیشنهادی بروکسل ماند، باید دید بسته پیشنهادی اروپا جذابیت لازم برای ماندن ایران در برجام را دارد یا نه.

 ۸ می ۲۰۱۸، معادل ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ بود که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در ادامه اقدامات ضد ایرانی خود بطور یکجانبه از برجام خارج شد و عملا این معاهده بین المللی را به حالت کما برد. ایران هم در واکنش به بدعهدی آمریکا اعتراض شدید خود را به گوش کشورهای درگیر برجام رساند و تهدید کرد اگر اروپا خسارت های وارده به ایران پس از خروج آمریکا را جبران نکند دلیلی برای ماندن در آن نمی بیند. اتحادیه اروپا، روسیه و چین هم با انتقاد شدید از اقدام دولت آمریکا ، ایران را به خویشتنداری دعوت کردند و بخصوص کشورهای اروپایی با ارائه پیشنهادهایی به ایران سعی در ترغیب این کشور برای ماندن در برجام داشتند اما اروپایی ها خوب می دانند که ایران به گفته های شفاهی آنها اعتماد نخواهد کرد و از اروپا و روسیه و چین تضمین عملی می خواهد در غیر اینصورت اگر منافع ایران در برجام حفظ نشود یک روز هم در آن نمی ماند.

با خروج امریکا از برجام تحریم های این کشور علیه ایران از جمله تحریم های بانکی و نفتی به شکل قبل از اجرای برجام بازخواهند گشت و شرکت هایی که با ایران همکاری کنند مشمول تنبیه و مجازات دولت آمریکا قرار می گیرند. از این رو خیلی از شرکت های بزرگ اروپایی فعال در حوزه های نفت و گاز و صنایع خودرو در شرف ترک ایران قرار گرفته اند. با این وجود ایران هنوز از برجام خارج نشده و اعلام نموده تصمیم خود مبنی بر ماندن یا خروج از برجام را به  بعد از تصمیمات و اقدامات عملی اروپا موکول کرده است. مقامات سیاسی ایران اعلام کرده اند که برای ماندن در برجام شرکت های اروپایی باید در ایران بمانند و نفت ایران توسط کشورهای اروپایی خریداری شود و این حداقل انتظار ایران از اروپا است.

اما چرا روسیه، چین و اروپا ، آمریکا را در قضیه خروج از برجام و بازگشت تحریم ها علیه ایران همراهی نمی‌کنند. دو دلیل به ذهن می رسد

نخست مقابله با تک قطبی شدن جهان

از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ ، برجام تنها عهدشکنی دولت امریکا در اجرای یک تفاهم نامه بین المللی نیست و مشابه این رفتار مانند خروج از تفاهمنامه آب و هوای پاریس، افزایش تعرفه گمرکی برای کالاهای اروپا، چین و کانادا مانند صنعت فولاد و آلومینیوم و همچنین خروج آمریکا از شورای حقوق بشر را از آمریکا قبلا شاهد بوده ایم و این به پرستیژ اروپایی ها برخورده است.  اروپا، روسیه و چین این را خوب می دانند که اگر در برابر این رفتارها و تصمیمات یکجانبه آمریکا ایستادگی نکنند در واقع جامعه جهانی را تسلیم اراده دولت آمریکا کرده و جهان را بسمت تک قطبی شدن پیش برده اند. اروپا میخواهد نشان دهد که جهان تک قطبی نیست و میتواند مقابل یکجانبه گرایی آمریکا بایستد و برجام را فرصت مناسبی برای اثبات این ادعا و برقراری توازن میان قدرت سیاسی اروپا و آمریکا میداند.

دوم منافع سیاسی و اقتصادی کشورهای مذکور در ایران و خاورمیانه

منافع اقتصادی مواضع سیاسی را تعدیل یا تنظیم می کند و بالعکس. قطعا منافع اقتصادی در تنظیم روابط کشورها با یکدیگر تاثیر گذار است. ایران بزرگترین بازار خاورمیانه است و جذابیت بسیار زیادی برای کشورهای اروپایی و چین دارد. هم اکنون شرکت های زیادی از چین و اروپا بخصوص در حوزه های نفت و گاز و صنایع خودرو در ایران  فعال هستند و قراردادهای تجاری قابل توجهی پس از اجرای برجام با ایران منعقد کرده اند اما واقعیت این است که حجم مبادلات تجاری اروپا با ایران در مقایسه با حجم مبادلاتی که با آمریکا دارند نسبتا ناچیز است از این رو جذابیت اقتصادی ایران برای اروپا در مقایسه با مبادلات تجاری که با آمریکا دارند نسبتا ناچیز است و شاید منافع سیاسی امنیتی اروپا در برجام  برایشان ارجح از منافع اقتصادی شان باشد. آنها در هر صورت ایران را تهدید هسته ای میدانند و تنها راه کنترل و نظارت دقیق بر فعالیت های هسته ایران را برجام میدانند. آنها میدانند که بعلت مجاورت اروپا با خاور میانه، هر بحران جدیدی در خاورمیانه  گریبان اروپا را هم خواهد گرفت از این رو امنیت خاورمیانه را امنیت اروپا می دانند و همچنین به لحاظ وجهه بین المللی ، اقدام یکجانبه آمریکا در خروج از برجام به قدرت های اروپایی  برخورده است و بمنظور اثبات قدرت خود و برقراری توزان در نظام سیاسی جهان، به هر شکل ممکن میخواهند ایران را در برجام نگه دارند و برای این منظور بنظر میرسد حاضرند در این راه تا حدودی مقابل آمریکا باستند واحتمالا شرکت های درجه دو و متوسط خود را که مشتری آمریکایی ندارند در ایران فعال خواهند کرد و راهی برای دور زدن تحریم های بانکی آمریکا علیه ایران و این شرکت ها بمنظور تسهیل درفعالیت های تجاری و بانکی شان با ایران طراحی خواهند کرد.

در مجموع میتوان گفت برجام به میدان رقابت سیاسی امنیتی اروپا با آمریکا تبدیل شده و سران اروپا را در آزمون سختی قرار داده است. حال  باید منتظر بسته پیشنهادی بروکسل ماند، باید دید بسته پیشنهادی اروپا جذابیت لازم برای ماندن ایران در برجام را دارد یا نه./ تهران نیوز

برچسب ها: فرزاد سیفی
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین
آخرین اخبار